Pionier van de Zorg voor Seniorenburgers
Mevrouw Hélene Bergraaf kan zeker een van de pioniers van de zorg voor seniorenburgers genoemd worden.
In 1981 begon zij in het district Marowijne en wel te Albina alwaar zij in het ziekenhuis te werk was gesteld als hoofdverpleegster.
Het kwam haar vreemd voor dat ex-Hansen (of ex- lepra) patiënten steeds kwamen voor behandeling van brandwonden aan hun handen. |
|
 |
Lepra tast namelijk de zenuwen aan waardoor het gevoel afneemt. Bij brand- of snijwonden is er geen gevoel waardoor van spontane terugtrekreflexen ook geen sprake kan zijn.
Mevrouw Bergraaf besprak haar idee om maaltijden voor de ex-Hansen patiënten te Albina te bereiden met dokter Henk Alberga. Deze juichte het idee toe en zo ontstond het Arepa Project. Dit was haar eerste activiteit in de zorg voor gehandicapten en hulpbehoevenden.
Met ondersteuning van het Ministerie van Volksgezondheid werd de ambulance, inclusief chauffeur ingezet om de maaltijden te distribueren. Namen als Thea Douglas-Essed, wijlen dokter Jessurun stonden aan het begin van dit werk. In de laatste jaren werkte mevrouw Bergraaf op de chirurgische afdeling waardoor zij de artsen meesleurde in het idee de zorg voor seniorenburgers en minderbedeelden op zich te nemen.
Sociale gedachte
In 1982 keerde mevrouw Bergraaf terug naar Paramaribo. Daar richtte zij de stichting Asisteri op. Het doel was voornamelijk hulp in het huishouden te bieden. Met die hulp werd verstaan het bezemen van het huis, het afwassen, het koken, de boodschappen halen of de was doen. Allerlei klusjes werden gedaan om het werk lichter te maken voor de hulpbehoevenden.
De vraag naar hulp bleek steeds groter, omdat er ook heel wat mensen bedlegerig waren. Hulp bij het baden of het naar de badkamer brengen, kwamen ook voor op de lijst. Mevrouw Douglas en Mevrouw Bergraaf leidden enkele medewerksters op om het werk adequaat te doen. Het aantal seniorenburgers, dat hulp nodig had groeide van 72 naar 103.
Naar draagkracht werd een financiële bijdrage geleverd om zodoende tegemoet te komen aan de kleine voorzieningen voor de medewerksters. Het werk was immers vrijwillig en er werd steeds gewerkt vanuit de gedachte sociale hulp te bieden.
LBGO- studenten
Een belangrijke ontwikkeling was dat de LBGO- (Lager Beroeps Gericht Onderwijs) studenten een kans geboden werd om een aansluiting te vinden in het beroep van de zorg. Doorstromingsmogelijkheden naar andere opleidingen waren er niet en het was moeilijk een baan te vinden waardoor deze studenten tussen wal en schip raakten. De meisjes werden door Asisteri opgeleid en tegelijk werden ze van een baan voorzien in de Thuis-en Seniorenburgerszorg.
Ommekeer in vrijwilligerswerk
De economische situatie in het land maakte het moeilijk mensen vrijwilligers werk te laten doen. Er moest immers betaald worden voor onder andere transport naar de verschillende adressen. De helpers ontvingen maandelijks een kleine tegemoetkoming van de stichting om in de dagelijkse kosten te voorzien. Dit werd gezien als een salaris. Op een gegeven moment kwam er een kleine opstand; de helpers protesteerden tegen het feit dat vrouwen die zwanger raakten geen aanspraak meer maakten op de vergoeding.
De leiding kon het zich niet permitteren betalingen te doen zonder tegenprestatie.
Het Ministerie van Sociale Zaken werd benaderd en die zegde toe in te komen met een on-en minvermogen kaart, zodat die groep tenminste aanspraak kon maken op medische voorzieningen. Het betalen van salarissen was niet mogelijk, omdat de inkomsten er niet naar waren. Na intensief lobbywerk lukte het de leiding vijf werksters in dienst te krijgen die hun salaris ontvingen van het Ministerie van Sociale Zaken.
Stichting Jepi De
"Jepi De"(voorheen Stichting Asisteri) die formeel in 1989 werd opgericht, heeft de basis gelegd voor alle organisaties die heden ten dagen de zorg voor seniore burgers op zich nemen," zegt Mevrouw Bergraaf met trots. Het enige verschil waar Jepi De zich van onderscheidt, is dat zij zich voornamelijk richt op sociaal- en economisch zwakkere senioren- burgers of minderbedeelden.
Er is juist een hele grote groep seniorenburgers die het zich niet kan permitteren een dienst of hulp te betalen. Door Jepi De is duidelijk geworden dat er grote aandacht besteed moet worden aan de groep mensen die zich jarenlang heeft ingezet voor de ontwikkeling en groei van Suriname.
Leuke kanten
"Het plezier op de gerimpelde gezichten is ongetwijfeld één van de hoogtepunten van dit mooie werk. Het is een voldoening bevende handen rustig te zien worden," zegt mevrouw Bergraaf. Naast het reguliere werk werden wel eens twee keer in het jaar uitstapjes gemaakt naar "Boyti". Als er maar sanitaire voorziening was en onderdak bij eventuele regen. Er werden bussen ingehuurd en verder veel lol geschopt met de groep. Bij verjaardagen werden soms hele groepen getrakteerd.
Fondswerving
Hoe werd aan de middelen gekomen om de maaltijden te verzorgen en de overige helpers hun tegemoetkomingen te verstrekken? Verwoede fundraisingsacties werden ondernomen zoals Bun Kopu Seri en de verkoop van zuurgoed of gestoofd fruit. Eenmalige donaties van particulieren en het bedrijfsleven bleven niet uit. In 1991 nam Clark Accord, de schrijver van De Koningin van Paramaribo het initiatief vanuit Stichting Wilhelmina Rijburg te Nederland schenkingen te doen. Een groter aantal ouderen kon toen gratis participeren in het maaltijdenproject.
Verantwoordelijkheid van allen
Wie had gedacht dat Mevrouw Bergraaf zich om gezondheidsredenen had teruggetrokken bij Jepi De, en daardoor rustig haar oude dag slijt, heeft het glad mis.
 Mevrouw Bergraaf (R) en mevrouw Liesbeth Venetiaan (L)
Een vierentachtigjarige vrouw met een ongekende energie legt mij uit dat ze nu actief is binnen het Solidariteitsfonds. Dit fonds is opgericht om alleenstaande seniorenburgers financieel te ondersteunen. Het zogenaamde oog-pakket project is een geslaagd programma. Seniorenburgers kunnen aanspraak maken op financiering ten behoeve van een oogoperatie.
Het fonds voorziet tevens in de minimale kosten, variërend van het repareren van lekkende daken, tot het bekostigen van gebitsprotheses. Er wordt niet meer dan SRD 500 uitgekeerd. Nu concentreert het Solidariteitsfonds zich op het verkrijgen van 5 hectare grond ten behoeve van een gebouw voor opvang van seniorenburgers.
Mevrouw Bergraaf zal tot haar laatste adem werken maar haar grootste wens blijft dat als ze er niet meer is, haar werk voortgang heeft en de hele Surinaamse samenleving gaat beseffen dat de zorg voor sociaal zwakkeren een gedeelde en bereikbare verantwoordelijkheid is.
 naar boven
Bigi Sma net · Stichting Sorgu Wi Respekiwan · Paramaribo · Suriname | 
